Żele energetyczne sprawdzą się nie tylko podczas zawodów czy treningów biegowych. Idealnie nadadzą się do zabrania również na wycieczkę, gdy chcemy ograniczyć ilość zabieranych rzeczy w plecaku. Czym jest właściwie żel energetyczny i jaki wybrać? O tym poniżej. 

Czym właściwie jest żel energetyczny?

Jak wyjaśnia Ola Korulczyk Biegająca Bio Mama – najprościej pisząc, żel energetyczny to nic innego jak łatwo przyswajalne węglowodany, w formie cukrów prostych lub wielocukrów, skoncentrowane w małym opakowaniu w formie półpłynnej, łatwej do spożycia podczas intensywnego wysiłku fizycznego. Żele energetyczne to produkty specjalnego przeznaczenia spożywczego, czyli produkty które nie zastąpią nam zbilansowanych posiłków.

Ich celem jest dostarczenie łatwo przyswajalnych węglowodanów podczas intensywnych jednostek treningowych, lub długich wysiłków fizycznych. Nasz organizm czerpie energię głównie ze zmagazynowanego glikogenu wątrobowego i mięśniowego, który starcza nam na około 90 min umiarkowanego wysiłku. W przypadku dłuższych lub intensywniejszych jednostek musimy zacząć uzupełniać przyjmowanie węglowodanów z zewnątrz, ponieważ nasze paliwo zmagazynowane wewnątrz organizmu zaczyna się wyczerpywać. Ogólnie przyjęta zasada jest taka aby przyjmować około 30-60 g węglowodanów na godzinę, przy wysiłkach trwających ponad 90 min, a nawet do 90 g/h przy intensywnych wysiłkach ultramaratońskich.

Żele energetyczne poza tym że mają dostarczać nam łatwo przyswajalne węglowodany, mają zazwyczaj półpłynną konsystencję dzięki czemu łatwo się je konsumuje podczas wysiłku. Niektóre żele wzbogacone są o niewielkie ilości tłuszczu, witaminy, elektrolity, BCAA, czyli egzogenne aminokwasy, lub guaranę czy kofeinę. 

Zalety korzystania z żeli

Ola Korulczyk Biegająca Bio Mama – Jeśli chodzi o mnie, odpiszę dosyć subiektywnie. Przede wszystkim zalety korzystania to :

  • żel to na prawdę łatwo przyswajalne węglowodany, które działają praktycznie od razu.
  • duża ilość węglowodanów skoncentrowana w niewielkiej tubce
  • konsystencja żeli sprawia, że nie tylko łatwo się je spożywa podczas wysiłku, ale też skracają się szlaki metaboliczne.
  • Łatwe do wzięcia na każdy trening, zawody.
  • Odporne na warunki atmosferyczne

Warto rozważyć korzystanie z żeli podczas treningów biegowych wtedy kiedy przygotowujemy się do dłuższych zawodów biegowych, typu maratony, ultramaratony, czy starty w triathlonie na dystansach dłuższych niż 1/4 IM, gdzie korzystanie z tego typu używek na zawodach będzie konieczne. W ten sposób przyzwyczajamy nasz organizm, głównie żołądek do spożywania danego produktu podczas wysiłku. Jesteśmy w stanie też sprawdzić jak nasz organizm reaguje na dane substancje zawarte w danym produkcie.

Ja osobiście żeli używam na zawodach podczas etapu rowerowego, i na bardzo długich i intensywnych treningach rowerowych, głównie w górach, gdzie potrzebuję szybkiego i na prawdę dobrego zastrzyku energii. Niegdyś starałam na treningach nie korzystać z tego typu używek, ale odkąd zaczęłam dosyć dużo jeździć w górach rowerem nic innego nie dostarcza mi tak wysoko skoncentrowanej energii. Dobrym rozwiązaniem są też batony energetyczne specjalnego przeznaczenia (nie mówię tu o zdrowych batonach na naturalnych składnikach, które pomimo super składu muszą jednak przejść dużo dłuższą drogę metaboliczną, aby dostarczyć nam czystej glukozy), które energetycznie przypominają żele, natomiast mają inną konsystencję. Przy długich jednostkach treningowych, np powyżej 3 h, chce się po prostu czasami zjeść coś innego.

Korzystanie z żeli ma ogromne zalety pod kątem wykonywania danej jednostki treningowej, czy zawodów. Jesteśmy dzięki nim w stanie pracować intensywniej przez dużo dłuższy okres czasu. Nie bagatelizowałabym jednak sztucznych substancji, które wiele z tych produktów zawiera i ograniczyłabym ich spożycie do bardzo intensywnych jednostek, lub zawodów.

Warto też czytać skład takich produktów i wybierać lepsze zło. Na rynku obecnie możemy znaleźć w 100% naturalne produkty, które na przykład są robione na bazie brązowego ryżu i owoców itp, lecz należy pamiętać że tego typu produkty będę wydłużały szlaki metaboliczne, a co za tym będzie szło to wydłużony czas przyswajania produktu i mniejsze ilości monocukrów w danym produkcie na rzecz np. błonnika. Takie produkty mogą też przy intensywnych jednostkach wywoływać niepożądane reakcje żołądkowe organizmu.

Dlatego warto testować i stworzyć sobie swoją bazę produktów, lepszej jakości i o mniejszej przyswajalności na przykład na treningi i typowych żeli startowych gdzie zawartość węglowodanów prostych jest wysoka i wzmocnione są one na przykład o kofeinę (jeśli dobrze ją tolerujemy przed wysiłkiem) czy elektrolity – kończy Ola. 

Na co zwrócić uwagę przy wyborze?

Mając na uwadze powyższe słowa Bio Mamy pojawia się pytanie – zatem jaki wybrać? Dobór odpowiedniego żelu energetycznego to sprawa bardzo indywidualna i jedynym sposobem, aby ustrzelić idealny produkt dla siebie, to metoda prób i błędów. Można oczywiście polegać na rekomendacjach innych, dopytywać się na forach biegowych, jednak większość osób może potwierdzić, że zarówno preferencje smakowe, jak i reakcje układu pokarmowego na wybierane przez innych żele bywają zupełnie odmienne. Jedna osoba będzie wychwalała dany żel, a druga uważała go za szkodliwy dla swojego żołądka. 

Podczas wyboru warto zwrócić uwagę na: 

Skład i dodatki: pierwszorzędnym zadaniem żelu energetycznego jest dostarczenie łatwo dostępnej energii w postaci węglowodanów lub średniołańcuchowych tłuszczów MCT. Niektóre produkty zawierają również dodatki jak witaminy, minerały lub dodatek białka, ale jest to aspekt drugorzędny podczas wyboru. Dodatkiem, którego obecność warto rozważyć w niektórych przypadkach jest kofeina. Jej działanie pobudzające jest potwierdzone badaniami i bezdyskusyjne może poprawić nasze zdolności wysiłkowe w czasie trwania biegu.

Konsystencja – warto zwrócić uwagę, by wybrany żel był wystarczająco płynny i łatwy do połknięcia.

Smak – głównym składnikiem każdego żelu są węglowodany (pod różnymi postaciami), stąd smak żelu zawsze będzie dyktowany ich obecnością. Na rynku dostępne są żele z całą gamą różnych smaków od coli po cytrynę i pomidora czy sałatkę owocową. Warto pamiętać, że ten sam smak produkowany przez firmę A może być zupełnie odmienny od tego samego smaku proponowanego przez firmę B, stąd duża ilość degustacji podczas treningów jest jak najbardziej wskazana.

Opakowanie – wybór kształtu i rodzaju opakowania jest bardzo indywidualny – należy bowiem wypracować swoją własną strategię wyciągania, rozpakowania i spożycia żelu podczas biegu. Preferencje biegaczy odnośnie opakowania mogą być różne w zależności od tego, czy żel spożywany jest podczas treningu czy też podczas zawodów. Najważniejszym kryterium przemawiającym za wyborem żelu w kontekście opakowania jest poręczność i możliwość jak najszybszego spożycia. Nie bez znaczenia jest też przechowywanie odżywki w czasie biegu. Jej opakowanie powinno być dostosowane gabarytami do miejsca, w którym (w kieszeni, saszetce, dłoni, czy przyczepione do paska) będzie transportowane podczas zawodów.

Przegląd wybranych żeli

SIS GO Isotonic Gel

SIS GO Isotonic Energy Gel to żel energetyczny, którego nie trzeba popijać. Większość żeli wymaga podczas spożycia przyjęcia również płynów, które pozwolą rozcieńczyć wyższe stężenie cukru, a tym samym ograniczyć mogące wystąpić problemy z przewodem pokarmowym. Jeden żel to 87 kcal i 22 g węglowodanów. 

SIS GO Isotonic Energy Gel można uznać za podstawowy żel do stosowania podczas treningów wytrzymałościowych bądź o wysokiej intensywności. W przypadku treningu, który trwa krócej niż 90 minut bądź też, gdy planowane są ćwiczenia interwałowe, warto spożyć żel na 15 minut przed rozpoczęciem, aby uzyskać maksymalny efekt. 

Żele SIS dostępne są w różnych wariatach smakowych, od pomarańczowych po.. sałatkę owocową. 

SIS Go Double Espresso

Przy produktach SIS, warto wyróżnić również żel Double Espresso. To odpowiedź na liczne potwierdzenia dotyczące kofeiny i zwiększenia wydajności podczas ciężkich treningów. Żel SIS ma jej trzykrotnie więcej niż większość kofeinowych żeli, które zawierają zazwyczaj od 40 do 50 mg kofeiny, czyli ok. pół filiżanki kawy. Science in Sport Double Espresso kofeiny ma 150 mg, czyli ok. półtora filiżanki kawy. Jedno opakowanie to ok. 87 kcal z 22 gramami węglowodanów.

Warto pamiętać, że więcej kofeiny nie zawsze jest lepsze. Zalecana ilość to 3 do 6 mg na kilogram masy ciała podczas aktywności.

Sprawdź SIS GO Isotonic Gel w SKLEPBIEGACZA.PL

Agisko

AGISKO to żel, który dobrze sprawdzi się podczas wysiłku długodystansowego. Głównie dlatego, że zawierają najwięcej energii (128,65 kcal w jednym opakowaniu) oraz dwa szlaki metaboliczne, czyli i węglowodany i tłuszcze MCT (4,07 g w opakowaniu). Jest produktem naturalnym, dzięki temu jest też idealny dla młodych sportowców. 

MCT są to tłuszcze, które podczas absorpcji są wykorzystywane przez organizm tak jak węglowodany, jednak ich wchłanianie następuje powoli, dzięki czemu stanowią niezwykle wydajne źródło energii nawet do godziny po spożyciu. 

Żel dostępny jest tylko w smaku cytrynowym. Zaleca się spożywanie jednego żelu na ok. 15 minut przed treningiem a następnie od 1 do 2 żeli na każdą godzinę wysiłku.

Sprawdź Agisko Energy Gel w SKLEPBIEGACZA.PL

Powergym IsoPower Gel

Powergym IsoPower Gel dostępny jest w dwóch smakach: cytrynowym (z dodatkiem kofeiny) i pomarańczowym. Jego konsystencja Hydro dobrze sprawdzi się przy wyższych intensywnościach, gdzie gęsty żel mógłby być uciążliwy.

Wyróżnia się również zawartością. Wzbogacony jest o elektrolity, witaminy oraz naturalną substancję przeciwzapalną Pycnogenol (wyciąg z sosny śródziemnomorskiej).

Witaminy w żelu: C, B3, E, B5, B6, B1, B2, B9, B12 oraz wyciągu z sosny Massona. Głównym źródłem węglowodanów w żelu jest maltodekstryna, czyli cząsteczka o wyższej masie i dłuższym, ale równomiernym czasie uwalniania do przewodu pokarmowego. 

Tutaj warto również wspomnieć, że marka wypuściła również produkt Powergym Energummy. Są to batony energetyczne o konsystencji żelki, które zostały specjalne zrobione pod wysiłek na wysokich intensywnościach, ich konsystencja pozwala przyjmować produkt nawet na bardzo wysokim tętnie. Podczas zawodów lub treningów na wysokich intensywnością. 

Zaleca się spożywanie od 1 do 4 żeli w trakcie treningu w zależności od czasu trwania. Jeden żel zapewnia dostarczenie energii na godzinę aktywności. 

Sprawdź IsoPower Gel w SKLEPBIEGACZA.PL

Squeezy Energy Gel

Squeezy Energy Gel zawiera zróżnicowane węglowodany (maltodekstryna i fruktoza), które odpowiadają za błyskawiczne uzupełnienie zasobów energetycznych. Ta pierwsza odpowiada za stałą i długotrwałą energię, z kolei fruktoza szybko zaopatruje organizm. Nie zawiera glutenu, laktozy i sztucznych substancji słodzących.

Zawarte w żelu niskie stężenie luźnych cząstek (niska osmolalność) poprawia absorpcję energii w organizmie. dodatek soli sodu i potasu, których uzupełnianie w trakcie intensywnego wysiłku wpływa pozytywnie na hydrogospodarkę organizmu.

Wyróżnia się również opakowaniem. Mała, poręczna saszetka jest łatwa w użyciu i schowaniu w każdą kieszonkę. Żele Squeezy dostępne są w różnych smakach: od tradycyjnego cytrynowego po pomidorowy. 

Zaleca się przyjmowanie 2-3 żeli na godzinę podczas ćwiczeń, a każdy należy popić ok, 150-250 ml wody. 

Sprawdź Squeezy 33 g w SKLEPBIEGACZA.PL

Squeezy Drink Gel 

Squeezy Drink Gel jest wersją żelu, którego nie trzeba popijać. Dodatek wody i skład sprawiają, że żel jest lekkostrawny i szybko przyswajalny. Podobnie jak wersja Squeezy Energy Gel zawiera glukozę w celu szybkiego zaopatrzenia organizmu w energię oraz węglowodany (izomaltulozy i maltodekstryny) dostarczające stałą, długotrwałą energię. Dodatek soli sodu i potasu  wpływa pozytywnie na hydrogospodarkę organizmu. Zaleca się spożywanie od 2 do 3 żeli na każdą godzinę wysiłku. 

Sprawdź Squeezy Drink Gel w SKLEPBIEGACZA.PL

Zestawienie

  SIS Go Energy SIS Double Espresso Agisko Isopower

Gel

Squeezy Energy Gel Squeezy  Drink Gel
pojemność 1 żela 60 ml 60 ml 37 g 40 g 33 g 60 ml
wartość energetyczna  368kJ (87 kcal) 370kJ
(87 kcal)
 541,58kJ (128,65kcal)  408kJ (96kcal) 364 kJ (85 kcal) 338 kJ (79kcal)
węglowodany  22 g 22 g 22,8 g  24 g 21 g 20 g
w tym cukry  0,6 g 0,7 g  22,8 g 7,7 g  3,1 g 9 g
tłuszcze  –   – 4,15 g  –  –
w tym nasycone kwasy tłuszczowe   –   –  3,2 g  –  –  –
sól  0,01 g 0,04 g 0 g  0,02 g 0,04 g 0,08 g
białko  –  – 0,01 g    –  –

Nike-Miler_Baner-PB