Ubiegły rok można było uznać go za najlepszy w historii biegów ulicznych pod kątem rekordów i wyników, które padały. Żartobliwie mówiło się, że to dopiero rozgrzewka, bo walka o przekraczanie kolejnych granic wciąż trwa. Nie zawiedliśmy się. 2019 to kolejny rekordowy rok. Te odnotowano na wszystkich głównych dystansach od 5 km do maratonu. 

Co się wydarzyło w tym roku? Zapraszamy do podsumowania!

Maraton – INEOS1:59, rekord świata i rekord Europy mężczyzn

Gdy w ubiegłym roku podczas startu w Berlinie, po 4 latach, Eliud Kipchoge wynikiem 2:01:39 poprawił rekord świata Dennis’a Kimetto (2:02:57), wydawało się, że długo nikt się do tego nie zbliży. Chyba, że o urywanie kolejnych sekund pokusi się sam najlepszy w historii Kenijczyk. W tym roku Kipchoge już na wiosnę potwierdził swoją wysoką formę. W kwietniowym London Marathon ustanowił drugi wynik w historii maratonu – 2:02:37. Jednocześnie w tym czasie ogłoszono, że 2019 r. to będzie kolejny rok walki Eliuda o próbę złamania 2h na dystansie maratońskim w ramach projektu, który tym razem nazwano nie ponownie Breaking2 (w nawiązaniu do zmagań na torze Monza w 2017 r.), a INEO1:59 od nazwy firmy chemicznej, która postanowiła sfinansować wydarzenie. Jego termin zaplanowano na jesień. 12 października w Wiedniu zadziać się miała historia, która zgromadziła zarówno liczne grono kibiców na miejscu jak i przed ekranami. Wszystko było dokładnie zaplanowane, a efektem wyczekiwany rezultat 1:59:40.2

Nie jest to oficjalny rekord świata od początku było wiadomo, że takim nie będzie, bo nie spełnia wymogów. Jego cel był inny, chciano pokazać, że taki wynik jest możliwy i, że zapewno to tylko kwestia czasu, gdy taki rekord padnie oficjalnie. Tym bardziej, że już wypatrywano następców Eliud’a. Można się spodziewać, że jeszcze sporo namiesza o 8 lat młodszy od Eliud’a, Mosinet Geremew, który zadebiutował na dystansie maratońskim podczas Berlin Marathon w 2017 r. – 2:06:12, a już w tym roku poprawił swój rekord życiowy do 2:02:55, kończąc London Marathon tylko 18 sekund za rekordzistą świata.

W maratońskich niespodziankach na świecie nie zabrakło jednak niespodzianki. Gdy oczy wielu skupione były na ostatnich przygotowaniach Eliud’a, w Berlinie Kenenisa Bekele zaskoczył wielu swoją dyspozycją, Doświadczony zawodnik pokazał swoją siłę i metę Berlin Marathon przekroczył z wynikiem zaledwie o 2 s gorszym od rekordu świata (2:01:41). Drugie miejsce zajął Birhanu Legese, który również zanotował progres – 2:02:48. Poprzedni najlepszy rezultat ustanowił w ubiegłym roku w Dubaju – 2:04:15.

Rywalizację maratońską zdominowali zawodnicy z Etiopii. Na liście World Athletics (IAAF) w TOP10 tegorocznych wyników aż 8 biegaczy to reprezentacji tego kraju. 

1 2:01:41 Berlin Kenenisa BEKELE 1982 ETH
2 2:02:37 London Eliud KIPCHOGE 1984 KEN
3 2:02:48 Berlin Birhanu LEGESE 1994 ETH
4 2:02:55 Londyn Mosinet GEREMEW 1992 ETH
5 2:03:16 Londyn Mule WASIHUN 1993 ETH
6 2:03:34 Dubaj Getaneh MOLLA 1994 ETH
7 2:03:36 Berlin Sisay LEMMA 1990 ETH
8 2:03:40 Dubaj Herpasa NEGASA 1993 ETH
9 2:03:51 Walencja Kinde ATANAW 1993 ETH
10 2:04:11 Rotterdam Marius KIPSEREM 1988 KEN

Spektakularnie było również w rywalizacji kobiecej. Choć już 2018 r. można było uznać za najlepszy w historii kobiecego maratonu [więcej pisaliśmy tutaj], to 2019 r. okazał się być jeszcze lepszym. Padł wyczekiwany od 16 lat nowy rekord świata. Kenijka Brigid Kosgei w październiku, podczas Bank of America Chicago Marathon uzyskała wynik 2:14:04. Poprzedni najlepszy rezultat należał do Pauli Radcliffe i wynosił 2:15:25 (2003 r.). Kosgei nie tylko poprawiła wynik o 81 s ale i uciekła tegorocznym rywalkom zdecydowanie. Drugi wynik na tegorocznych listach jest o ponad 3 min. słabszy. Wynosi 2:17:08, tyle na początku roku w Dubaju uzyskała Ruth Chepngetich. Mimo tej czasowej przepaści, aż 12 zawodniczek uzyskało wyniki poniżej 2:20, a 7 poniżej 2:19, to również najwięcej w historii.

Rok 2019 2018 2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011 2010 2009
Poniżej 2:20 12 11 3 1 2 1 6 2
Poniżej 2:19 7 6 2 2

25-letnia biegaczka Kosgei ma apetyt na więcej, przyznała, że wierzy, że wynik 2:10 w maratonie jest możliwy, można zatem przypuszczać, że i wśród kobiet zacznie się maratoński pościg za łamaniem kolejnych granic.

Teoretycznie jednym z ważniejszych wydarzeń maratońskich powinny być tegoroczne Mistrzostwa Świata w Doha. Przyćmiły je jednak zmagania Eliuda, a i warunki w których przyszło się zmierzyć maratończykom sprawiły, że osiągnięte rezultaty były dalekie od rekordów świata. Mistrzami zostali: Lelisa Desisa (2:10:40) oraz Ruth Chepngetich (2:32:43).

Końcówka roku i zmagania w Walencji przyniosły kolejne maratońskie emocje i zakończyły się nowym rekordem Europy. Reprezentant Turcji, zawodnik kenijskiego pochodzenia Kaan Kigen Oezbilen uzyskał wynik 2:04.16. Tym samym o niemal minutę poprawił ubiegłoroczny rekord należący Brytyjczyka Mo Faraha (2:05.11). W Walencji wystartował również Yared Shegumo, który wynikiem 2:11:39 zanotował najlepszy wynik na listach polskich zawodników, choć jednocześnie do wypełnienia minimum na Igrzyska Olimpijskie zabrakło mu ledwie 9 s.

Najlepsze wyniki polskich zawodników w rankingu World Athletics (IAAF):

1 2:11:40 Walencja Yared SHEGUMO 1983
2 2:13:00 Wuhan Henryk SZOST 1982
3 2:13:10 Warszawa Marcin CHABOWSKI 1986
4 2:13:25 Warszawa Mariusz GIŻYŃSKI 1981
5 2:13:28 Warszawa Adam NOWICKI 1990
6 2:13:31 Wuhan Arkadiusz GARDZIELEWSKI 1986
7 2:13:41 Warszawa Jakub NOWAK 1989
8 2:14:35 Frankfurt Szymon KULKA 1993
9 2:16:25 Eindhoven Kamil JASTRZĘBSKI 1992
10 2:17:06 Poznań Emil DOBROWOLSKI 1986

To i tak lepsze rezultaty niż w roku ubiegłym, gdy ranking otwierał Błażej Brzeziński – 2:12:43, a pierwszą 10. zamykał podobnie jak w tym roku Emil Dobrowolski, ale rezultatem 2:20:18. Z samą barierą 2:20 uporało się tylko  zawodników wówczas, w tym roku już 12 pobiegło szybciej.

Optymistycznie zaczyna wyglądać progres zwłaszcza u pań. W tym roku najlepszy rezultat uzyskała Karolina Nadolska – 2:27:43, w ubiegłym roku żadna z zawodniczek nie złamała bariery 2:30, a tylko 3 zawodniczki miały lepszy rezultat niż 2:37.

Najlepsze wyniki polskich zawodniczek wg rankingu World Athletics (IAAF)

1 2:27:43 Hanower Karolina NADOLSKA 1981
2 2:31:39 Wuhan Izabela PASZKIEWICZ (TRZASKALSKA) 1988
3 2:31:40 Wuhan Aleksandra LISOWSKA 1990
4 2:31:56 Wuhan Monika ANDRZEJCZAK 1985
5 2:34:51 Dębno Aleksandra BRZEZIŃSKA 1991
6 2:34:57 Frankfurt Anna GOSK 1990
7 2:37:02 Wuhan Olga KALENDAROVA-OCHAL 1985
8 2:37:42 Poznań Monika STEFANOWICZ 1980
9 2:39:11 Łódź Dominika STELMACH 1982
10 2:39:52 Kraków Angelika MACH 1991

Półmaraton – rekord świata i rekord Europy

Na dystansie o połowę krótszym również się wiele działo. W ubiegłym roku Abraham Kiptum jako dość mało znany biegacz zaskoczył wszystkich ustanawiając nowy rekord świata na dystansie 21,0975 km – 58:18 podczas Półmaratonu w Walencji. Rekord został ratyfikowany przez World Athletics (IAAF) w dniu 6 grudnia 2018 r., jednak ostatecznie w tym roku zawodnik został złapany na dopingu, a spora część jego wyników została anulowana. Na nowy rekord wystarczyło jednak poczekać tylko do września tego roku. Wówczas trzykrotny mistrz świata w półmaratonie Geoffrey Kamworor z Kenii w Kopenhadze uzyskał wynik 58:01.

Rekord Europy padł jeszcze szybciej, bo już w marcu. Szwajcar Julien Wanders [więcej o tym kim jest ulien Wanders?] podczas biegu w Ras Al-Chajma (Zjednoczone Emiraty Arabskie) uzyskał czas 59:13, co dało mu „dopiero” czwarte miejsce na mecie, ale jednocześnie nowy rekord kontynentu. Wcześniejszy należał do Mo Farah’a, który w Lizbonie w 2015 r. uzyskał 59:32.

Trochę zabrakło do poprawy rekordu Polski w który celował Krystian Zalewski. Mimo to w debiucie podczas marcowego półmaratonu w Gdyni uzyskał rezultat 1:02:34, o ponad minutę gorszy od rekordu ustanowionego przez Piotra Gładkiego w 2000 r. (1:01:35). Można jednak przypuszczać, że w 2020 r. oczy większości na początku roku skupione będą na tym dystansie. To właśnie w Gdyni rozegrane zostaną Mistrzostwa Świata oraz bieg masowy. Do tego drugiego już zgłosiło się ponad 20 tys. osób.

Wśród pań wyniki były dalekie od rekordów. Najlepszy wynik na listach na świecie odnotowała rekordzistka w maratonie Brigid Kosgei – 1:05:28. Rekord świata od 2017 r. należy do Kenijki Joyciline Jepkosgei.

5. wynik na listach w tym roku 1:05:45 podczas rywalizacji w Berlinie uzyskała rekordzistka Europy z 2018 r. (1:05:15) Sifan Hassan. W tym roku reprezentująca Holandię a pochodząca z Etiopii zawodniczka z powodzeniem rywalizowała na krótszych dystansach zdobywając m.in. dwa złote medale na Mistrzostwach Świata w Doha na dystansie 10 000 i 1500 m.

Wśród polskich zawodniczek, najlepszy rezultat należy do Aleksandry Lisowskiej 1:12:45.

10 km – rekord świata i rekord Europy kobiet

W ostatnim czasie pod lupę poszedł również dystans 10 km. Wszystko za sprawą zmagań w Walencji. 1 grudnia pochodzący z Ugandy Mistrz Świata na dystansie 10 000 m oraz tegoroczny Mistrz Świata w Biegach Przełajowych Joshua Cheptegei uzyskał wynik 26:38. Poprawiając tym samym o 6 sekund wcześniejszy najlepszy rezultat należący od 2010 r. do Kenijczyka Leonarda Patrick’a Komon’a (26:44). Było to o tyle większe widowisko, że edycję imprezy na dystansie 10 km zorganizowano po raz ostatni. Chcąc zwiększyć liczbę uczestników startujących w biegu głównym, maratonie, organizatorzy podjęli decyzję o zakończeniu rywalizacji na krótszym dystansie.

Wśród kobiet najszybciej w tym roku dystans 10 km pokonała Sheila Chepkirui Kiprotich – 29:57 i Dorcas Jepchumba Kimeli – 29:57. Obie w Pradze uzyskały dokładnie 29:59, choć o zwycięstwie Sheili zdecydowały setne sekundy. Po raz pierwszy w historii jednak w jednym wyścigu 2 kobiety złamały barierę 30 minut. Rekord świata od 2017 r. należy do Joyciline Jepkosgei – 29:43.

Na początku września padł za to rekord Europy na 10 km. Izraelska biegaczka Lonah Chemtai Salpeter kończąc wyścig w Holandii w czasie 30:05 poprawiła wcześniej rekord Pauli Radcliffe z 2003 r. (30:21).

Wśród polskich zawodniczek najlepszy wynik w tym roku uzyskała Karolina Nadolska – 32:20.

5 km – rekordy świata i Europy

Sporo emocji już na początku roku dostarczyły starty na dystansie 5 km. W lutym podczas zawodów na dystansie 5 km w Monako padły rekordy świata zarówno w kategorii kobiet jak i mężczyzn. Poniekąd wynikało to również ze zmiany przepisów. Wcześniej organizacja World Athletics (IAAF) nie notowała oficjalnych rekordów świata na tym dystansie, określa je tylko jako „nieoficjalnie najlepsze na świecie”. Tym sposobem najszybszym zanotowanym rezultatem był wynik 13:00, który ustanowił Sammy Kipketer o Carlsbadzie w 2000 roku. Jednak w czerwcu 2018 r. na podstawie decyzji zmieniono zasady, które obowiązywać miały od 1 stycznia 2019 r., a tym samym już oficjalnie notowanie miały zostać rekordy na dystansie 5 km. Uzyskane rezultaty w Monako, to jednocześnie rekordy Europy, bo ustanowili je Szwajcar Julien Wanders oraz Holenderka Sifan Hassan. Hassan uzyskała 14:44, a Wanders – 13:29. Już w kwietniu dokładnie taki sam rezultat uzyskał również Kenijczyk Edward Cheserek w Kalifornii. Wynikiem 13:29 wyrównał rekord świata. Był to dopiero początek tegorocznego pościgu na „piątkę”. 

Niesamowicie szybki bieg okazał się być 9 listopada w Lille we Francji. Tam aż czterech zawodników pobiegło szybciej od rekordu świata. Zwyciężył i nowym rekordzistą został Kenijczyk Robert Keter – 13:22. 

Z polskich zawodników, najszybciej w tym roku 5 km dystans pokonał Karol Zalewski – 13:53 (również w Monako). 

2018 r. uznać można było za rekordowy, w 2019 r. na wszystkich głównych dystansach od 5 km do maratonu padły kolejne rekordy. Pozostaje zatem przypuszczać, że w 2020 r. również nie zabraknie biegowych emocji, tym bardziej, że dla sportowców to jeden z ważniejszych okresów, gdy walczyć będą o medale Igrzysk Olimpijskich. 

ultraboost 20