Tokio, Boston, Londyn, Berlin, Chicago i Nowy Jork, to w tych miastach co roku rozgrywane są największe maratony na świecie. Zawody przyciągają  tysiące amatorów, dla których często sukcesem jest już samo znalezienie się na liście startowej, jak i czołowych zawodników rywalizujących o wysokie nagrody finansowe. Ostatni z nich, maraton w Nowym Jorku wystartował 3 listopada. Po raz kolejny przyglądamy się również w jakich modelach butów biegali najszybsi.

W ubiegłym roku rywalizację zdominowali zawodnicy z obuwiu marki Nike, zarówno wśród mężczyzn jak i kobiet, stając na podium 25 razy, ale pojawiły się również marki: adidas, Brooks, Saucony, New Balance i ASICS. Wśród modeli Nike dominował Vaporfly 4% Flyknit, z kolei wśród drugiej najpopularniejsze marki adidas – adizero AdiosModel Vaporfly 4% był najpopularniejszy również w 2017 r. Wówczas zawodnicy w tym modelu aż 19. razy stawali na podium (dodatkowo 5 razy zawodnicy zdobywali podium w modelach Nike Streak oraz raz w Nike Lunar Racer).

W tegorocznych zmaganiach na podium widoczne były tylko 2 marki: Nike i adidas, ale dominacja tej pierwszej stała się jeszcze bardziej wyraźna, zdobywając aż 31 z 36 miejsc na podium.

2018 2019
Mężczyźni Kobiety Mężczyźni Kobiety
Nike 13 13 17 12
adidas 3 3 1 4
Brooks 1 1
Saucony 1
New Balance 1
Asics 1


Pierwsze trójki największych maratonów – mężczyźni

  1 miejsce 2 miejsce 3 miejsce
Tokio

Marathon

Birhanu Legese

2:04:48

Nike Vaporfly 4% Flyknit Bedan Karoki

2:06:48

Nike Vaporfly 4% Flyknit Dickson Chumba

2:08:44

Nike Vaporfly 4% Flyknit
Boston Marathon Lawrence Cherono

2:07:57

Nike Vaporfly 4% Flyknit Lelisa Desisa 2:07:59 Nike Vaporfly 4% Flyknit Kenneth Kipkemoi 2:08:07 Nike ZoomX Vaporfly Next%
London Marathon Eliud Kipchoge 

2:02:37

Nike ZoomX Vaporfly Next% Mosinet Geremew

2:02:55

Nike ZoomX Vaporfly Next% Mule Wasihun 

2:03:16

Nike ZoomX Vaporfly Next%
BMW Berlin Marathon Kenenisa Bekele 

2:01:41

Nike ZoomX Vaporfly Next% Birhanu Legese 

2:02:48

Nike ZoomX Vaporfly Next% Sisay Lemma

2:03:36

Nike ZoomX Vaporfly Next%
Chicago Marathon Lawrence Cherono 

2:05:45

Nike ZoomX Vaporfly Next% Dejene Debela

2:05:46

Nike ZoomX Vaporfly Next% Asefa Mengstu 

2:05:48

Nike ZoomX Vaporfly Next%
TCS New York Marathon Geoffrey 

Kamworor

2:08:13

Nike ZoomX Vaporfly Next% Albert Korir 

2:08:36

adidas Adizero Pro Girma Gerble

2:08:36

Nike ZoomX Vaporfly Next%

Pierwsze trójki największych maratonów – kobiety

  1 miejsce 2 miejsce 3 miejsce
Tokio Marathon Ruti Aga

2:20:40

Nike Vaporfly 4% Flyknit Helen Tola

2:21:01

Nike Vaporfly 4% Flyknit Shure Demise

2:21:05

adidas Adizero Adios 4
Boston Marathon Worknesh Degefa

2:23:31

adidas Adizero Adios 3 Edna Kiplagat

2:24:13

Nike Vaporfly 4% Flyknit Jordan Hasay

2:25:20

Nike Prototyp Vaporfly 5%
 London Marathon Brigid Kosgei

2:18:20

Nike Vaporfly 4% Flyknit Vivian Cheruiyot

2:20:14

Nike ZoomX Vaporfly Next% Roza Dereje

2:20:51

Nike ZoomX Vaporfly Next%
 BMW Berlin Marathon Ashete Bekere

2:20:14

Nike ZoomX Vaporfly Next% Mare Dibaba

2:20:21

Nike ZoomX Vaporfly Next% Sally Chepyego

2:21:06

Nike ZoomX Vaporfly Next%
Chicago Marathon Brigid Kosgei

2:14:04 (rekord świata)

Nike ZoomX Vaporfly Next% Ababel Yeshaneh

2:20:51

Nike ZoomX Vaporfly Next% Gelete Burka

2:20:55

Nike ZoomX Vaporfly Next%
TCS New York Marathon Joyciline Jepkosgei

2:22:38

adidas Takumi Sen 5 Mary Keitany

2:23:32

adidas Adizero Pro Ruti Aga

2:25:51

Nike ZoomX Vaporfly Next%

Nike ZoomX Vaporfly Next%

O modelach  Vaporfly4% oraz jego następcy Vaporfly Next% robi się coraz głośniej. Vaporfly 4% już w ubiegłych latach zostały okrzyknięte najszybszymi butami świata. Choć buty same nie biegają, to jak podkreślała marka i naukowcy, na śrubowanie wyników wpływają trzy parametry fizjologiczne: maksymalna szybkość poboru tlenu (VO2max), próg mleczanowy oraz ekonomika biegu. Na ten trzeci aspekt wpływa użytkowany sprzęt – buty do biegania, ich masa, amortyzacja, a także sztywność. Lżejsze buty zmniejszą koszt energetyczny. Wydawałoby się, że w tym wypadku najefektywniejsze będzie bieganie boso. Jednak na co zwracano uwagę – nic bardziej mylnego. Poruszanie się boso wymaga większego wysiłku mięśniowego podczas amortyzacji uderzenia stopy o ziemię. Przeprowadzone badania podczas których wykorzystano bieżnie wykazały nawet o 12% zwiększoną oszczędność energii dzięki amortyzacji. Przypuszcza się, że wpływ mają na to dwa czynniki. Amortyzacja powoduje mniejsze zgięcie kolana podczas biegu, a tym samym mniejszy wysiłek mięśni, po drugie wpływ miał zwrot energii bieżni mechanicznej.

Wykorzystując zaawansowaną wiedzę technologiczną marka Nike stworzyła prototyp butów do biegania wykorzystując sprężystą podeszwę Nike ZoomX oraz płytkę z włókna węglowego. Taka płytka obniża koszt energii pracy o o ~ 1% poprzez bardziej efektywną pracę dźwigni stawu skokowego i śródstopia o czym wspominają zewnętrzne badania: Hoogkamer, W., Kipp, S., Frank, J.H. et al. Sports Med (2017). Te same badania wykazały, prototyp butów Nike Zoom Vaporfly 4% obniżył koszty energii podczas biegu średnio o 4% (pełne wyniki badań). To był dopiero początek. 

Bez wątpienia jednak ich popularność napędzana była sukcesami czołowych zawodników sponsorowanych przez markę m.in. Eliud’a Kipchoge, ale także Shalane Flanagan i to również ich sugestie wpłynęły na powstanie nowej odsłony modelu. M.in. po niezwykle deszczowej edycji Boston Marathon 2018 jedna z najlepszych amerykańskich biegaczek zwróciła uwagę, że model Vaporfly 4% za bardzo nasiąkał wodą.

Sprawdź w SKLEPBIEGACZA.PL

Te opinie przyczyniły się do powstania nowej cholewki – VaporWeave. Cholewki, która składa się z dwóch tworzyw: nici termoplastycznej z poliuretanu (TPU) oraz elastomeru termoplastycznego (TPE). Jest również lżejsza niż dzianina o ok. 12-15 g (w zależności od rozmiaru). Dodatkowo drobna zmiana w systemie sznurowadeł i dodanie o 15% więcej pianki ZoomX miały przenieść model na kolejny poziom. 

To m.in. w nich podczas maratonu w Chicago Brigid Kosgei ustanowiła nowy rekord świata kobiet – 2:14:04. Towarzyszyły również na nogach wszystkich pacemakerów, którzy pomagali Eliudowi Kipchoge w walce z barierą 2h na dystansie maratonu w Wiedniu. Eliud w skutecznej próbie, uzyskując rezultat 1:59:40,2, pokonał trasę w nieco zmienionej konstrukcji Vaporfly Next%. Biegowy wyścig zbrojeń cały czas trwa, ale i wzbudza coraz więcej kontrowersji.