Od kiedy został ogłoszony, wzbudza coraz więcej kontrowersji. Nowy system kwalifikacji zawodników do najważniejszych imprez miał obowiązywać już na przyszłoroczne Mistrzostwa Świata w Lekkoatletyce w Doha. Nie będzie. Organizacja Association of Athletics Managers zgłosiła się do IAAF z prośbą o opóźnienie wdrożenia nowego systemu. Ten przystał na tę sugestię.

Temat rankingów pojawił się jesienią ubiegłego roku, gdy IAAF nawiązała współpracę z Elite Ltd (All Athletics).

Światowe rankingi IAAF, które rozpoczną działalność w 2018 roku, będą napędzać i kształtować globalny system konkurencji, w tym kwalifikacje do Mistrzostw Świata i Igrzysk Olimpijskich” – komentował wówczas w oświadczeniu prezydent IAAF Sebastian Coe, dodając – „Po raz pierwszy w historii sportu zawodnicy, media i kibice będą mieli jasne zrozumienie hierarchii zawodów.”

Nowy ranking ma brać pod uwagę 5 najlepszych występów zawodnikach (w przypadku niektórych konkurencji mniej). Ma nadawać tym samym lepszy obraz formy zawodnika, a nie oceniać jednorazowy występ. Zarazem ma zachęcić sportowców do startów w znaczących imprezach, którym przypisana została wyższa punktacja. Poziomem startów Diamentowej Ligii był zawiedziony sam Prezydent IAAF. Tym samym jako kibice mamy być świadkami bardziej spektakularnej rywalizacji, a nie pojedynczymi przypadkami „łatwych” zwycięstw. Tylko czy faktycznie tak będzie?

Ranking w biegach ulicznych

Zasady funkcjonowania rankingu opisano szczegółowo. Biegom ulicznym przypisano osobne wytyczne. W tym wypadku w rankingach uwzględniane będą jedynie wyniki osiągane na trasach certyfikowanych, zgodnie z zasadami IAAF, a rezultaty pośrednie uzyskiwane podczas wyścigów nie mają być brane pod uwagę.

Trasy poszczególnych biegów bywają różne, by jednak nie lekceważyć wyników osiąganych na trasach, które nie są w pełni zgodne z kryteriami IAAF dotyczącego różnicy spadków poziomów 1m/km, opracowano system modyfikacji trasy. Różnica 1 m warta jest 6 punktom wg tabel oceniania IAAF. I tak wg wyliczeń: różnica 0,1m/km od akceptowanej wartości wynosi + 0,6 punktu za każde 0,1 m/km. Dla przykładu, spadek 1,1 m/km = – 6,6 punktów a 1,2 m/km = -7,2 punktów.

Ustalono również 9 różnych kategorii imprez wg znacznie. Liczba przyznawanych punktów uzależniona jest od hierarchii. Co raczej nikogo nie dziwi, wysokie miejsca uzyskiwane na Mistrzostwach Świata czy Igrzyskach Olimpijskich są najbardziej premiowane, nadano im symbol „OW”. Osobną punktację przydzielono Mistrzostwom Świata w Półmaratonie (GW), jak i najwyższej randze maratonów – IAAF  Gold Label Marathons (GL). Potem mamy kategorie od A do F, a w nich m.in.

  • „A” znajdziemy wyniki pozostałych zmagań serii IAAF Gold Label Road Races (nie uwzględniające maratonu) oraz zawody IAAF Silver Label Marathons.
  • „B” – to  IAAF Silver Label Road Races (nie uwzględniające maratonu), IAAF Bronze Label Marathons, a także zawody typu Uniwersjada.
  • „C” – obejmuje m.in. mistrzostwa kategorii U20, U23, zawody regionalne np. Balkan Game oraz  zawody IAAF Bronze Label Road Races (nie uwzględniające maratonu).
  • „D” – to inne regionalne mistrzostwa czy serie Cups oraz mistrzostwa krajowe.
  • „E” – to inne międzynarodowe maratony oraz półmaratonie czy biegi uliczne (ale dokładnie zmierzone i posiadające certyfikat).
  • „F” uwzględnia  krajowe wydarzenia.

Aby zostać sklasyfikowanym w rankingu biegów ulicznych, w którym prowadzone są 2 kategorie: Biegi uliczne oraz Maraton, należy zdobyć punkty w min. 3 startach, a w przypadku maratonu – 2, z czego min. odpowiednio 2 dla pierwszej i 1 dla drugiej w głównych kategorii. Takie same zasady obowiązują zarówno dla kobiet jak i mężczyzn.

Nr. Grupa wydarzeń Główne wydarzenie Podobne wydarzenia
1. Biegi uliczne Półmaraton i / lub 10 km 5 km, 10 km, 15 km, 10 mil, 20 km
2. Maraton Maraton Półmaraton, 15 km, 25 km, 30 km, 20 mil

Znaczenie ma również termin uzyskania rezultatu, ma to na celu położenie większego nacisku na osiągnięcia uzyskane bliżej daty publikacji rankingu. Pod uwagę brane jednak będą wyniki z okresu 18 miesięcy, ale dla tych starszych wprowadza się korektę punktową. Odejmowane będą punkty dla wyników uzyskanych:

  • 16 miesięcy przed datą publikacji odejmowanych będzie 20 punktów od wyniku.
  • 17 miesięcy przed datą publikacji odejmowanych będzie 40 punktów od wyniku.
  • 18 miesięcy przed datą publikacji odejmowanych będzie 60 punktów od wyniku.

Maraton

Przyjrzyjmy się maratonowi. W jego przypadki punktacja w zależności od kategorii wydarzenia będzie następująca:

Miejsce/zawody  OW GW GL A B C D E F
1. 270 170 140 70 45 30 20 10 5
2. 220 130 105 60 35 25 15 7 2
3. 195 115 90 50 30 20 12 5 1
4. 175 100 75 40 25 15 10 3  
5. 155 85 60 30 20 12 8 2  
6. 145 75 50 25 17 10 6 1  
7. 135 65 40 20 14 8 5    
8. 125 55 30 15 10 6 4    
9. 80 45              
10. 70 35              
11. 60 25              
12. 50 20              
13. 45                
14. 40                
15. 37                
16. 34                
17. 31                
18. 29                
19. 27                
20. 25                

Na przykładzie Eliuda Kipchoge

Weźmy pod lupę ostatni, rekordowy bieg Eliuda Kipchoge. Osiągnięty wynik 2:01:39 dał mu 1316 punktów ( wg. tabeli punktacji IAAF), a za zwycięstwo w zawodach typu „GL” (Berlin ma przyznaną rangę IAAF Gold Label Road Races), otrzymał dodatkowe 140 punktów, co po zsumowaniu daje 1456 punktów. Drugi najlepszy wynik osiągnął rok wcześniej, również w Berlinie. 2:03:32 dało mu 1280 punktów, dodatkowo zwycięstwo jeszcze 140, co łącznie daje 1420 punktów.

Data Zawody Kategoria Miejsce Wynik R.SC Rekord świata PL.SC PF.SC
16.09.2018 Berlin Marathon GL 1. 2:01:39 1316 Tak 140 1456
24.09.2017 Berlin Marathon GL 1. 2:03:32 1280 140 1420

Najlepsza 10. wg nowego rankingu IAAF mężczyzn w maratonie:

1 Eliud KIPCHOGE KEN 1458
2 Lawrence CHERONO KEN 1399
3 Mosinet GEREMEW ETH 1380
4 Tamirat TOLA ETH 1372
5 Tola SHURA KITATA ETH 1369
6 Geoffrey KIRUI KEN 1364
7 Mo FARAH GBR 1353
8 Kenneth Kiprop KIPKEMOI KEN 1344
8 Kelkile GEZAHEGN ETH 1344
10 Galen RUPP USA 1342

Najlepsza 10 wg nowego rankingu IAAF kobiet w maratonie:

1 Gladys CHERONO KEN 1380
2 Ruth CHEPNG’ETICH KEN 1367
3 Roza Dereje BEKELE ETH 1363
3 Vivian Jepkemoi CHERUIYOT KEN 1363
5 Brigid JEPCHESCHIR KOSGEI KEN 1362
6 Tirunesh DIBABA ETH 1361
6 Meskerem ASSEFA ETH 1361
8 Tadelech BEKELE ALEMU ETH 1347
8 Yebrgual MELESE ETH 1309
10 Ruti AGA ETH 1342

Zawodnicy z rankingu maratonu z miejsc 1-150 będą mieli status złoty, 151-300 – status srebrny, a z miejsc 301-400 – status brązowy.

Źródło: na podstawie iaaf.org