W środowisku trailowym i biegów ultra coraz częściej przewijają się słowo „ITRA” i „punkty na biegach”. Co to jest i o co chodzi z tymi punktami, wyjaśniamy wspólnie z Piotrem Bętkowskim jednym z dwóch reprezentantów obok Krzysztofa Gajdzińskiego w organizacji ITRA.

ITRA

Zostałeś wybrany do komitetu wykonawczego ITRA (International Trail Running Association). Czym właściwie zajmuje się ta organizacja?

Piotr Bętkowski: To organizacja, która powstała kilka lat temu w odpowiedzi na szybko rosnące zainteresowanie bieganiem górskim i trailowym na świecie i znajduje się pod jurysdykcja IAAF (International Association of Athletics Federations). To ludzie z całego świata, którzy chcą mieć wpływ na to jak będzie wyglądała przyszłość trail. Członkiem ITRA może być każdy biegacz na świecie dlatego zrzesza ona już tysiące miłośników biegania. Do władz ITRA wybierani są ludzie z czterech grup: członków założycieli; reprezentantów federacji krajowych lekkiej atletyki np. PZLA; reprezentantów organizatorów biegów i reprezentantów biegaczy z poszczególnych krajów. Komitet wykonawczy to 23 osoby. Władze wybierane są w wyborach otwartych na okres 4 lat. W bieżącej kadencji mamy dwóch reprezentantów: Krzysztofa Gajdzińskiego oraz moją osobę. Spotykamy się ok raz w miesiącu na videokonferencjach i dyskutujemy nad wprowadzaniem nowych rozwiązań w biegach trail np. bezpieczeństwo na trasie, program zdrowotny dla biegaczy, organizacja mistrzostw świata trail, ujednolicenie regulaminów.

Co daje członkostwo biegaczowi w ITRA?

Piotr Bętkowski: Są dwa rodzaje członkostwa w ITRA. Dla organizatorów i dla biegaczy. Organizator ma szereg benefitów związanych z oceną trasy pod względem jej trudności, nadanie odpowiedniej puktacji, zakwalifikowanie biegu jako biegu eliminacyjnego do UTMB itp Biegacz otrzymuje dostęp do statystyk i wyników imprez na całym świecie. Przy opcji konta płatnego dostęp jest pogłębiony. To dosyć niewiele, bo dotyczy to tych, których te statystyki interesują. Jednak cały czas dodawane są kolejne funkcjonalności. Opłata roczna do tej pory wynosiła 5 euro jednak wzorśnie od 1 lutego 2018 do 8 euro.

O co chodzi z Perfomance Index?

Piotr Bętkowski: To co jest dosyć problematyczne w biegach trail to brak wymierności wyników imprez. Performance Index to genialne narzędzie oceniające poziom konkretnych zawodników w imprezach ocenionych przez ITRA. Jednym słowem – im wyższy wskaźnik ITRA w skali od 1 do 1000 to wyższy poziom zawodnika. Bierze pod uwagę czynniki wpływające na wynik biegacza i nie trzeba być członkiem ITRA by być ocenionym. Wystarczy wziąć udział w zawodach, które zostały przez tę organizacje ocenione. Cały czas ten algorytm jest poprawiany i w niedługim czasie ma brać pod uwagę np. warunki pogodowe na trasie zawodów. Przykładowo na Chudym Wawrzyńcu były edycje gdzie temperatura oscylowała w okolicach 30 stopni Celcujsza, ale były i takie, że cały czas padał deszcz i było chłodono. Wyniki wtedy bardzo się od siebie różniły. To tego współczynnika branych jest 5 najlepszych rezultatów w ciągu ostatnich 5 lat startów. O tym, że jest miarodajny niech pokażą przykłady. Najwyższy ranking w Polsce ma Marcin Świerc (872 pkt) ale już ostatni jego start, czyli drugie miejsce na CCC to aż 902 pkt – klasa światowa! Obecnie najwyższy wskaźnik ITRA na świecie ma Jim Walmsley (USA) – 946 pkt.

O co chodzi z tymi punktami na biegach?

Ten bieg jest za 3, a tamten za 4, zaś 6 brzmi dumnie. Organizatorzy kuszą punktami, choć liczne grono uczestników zwraca na to uwagę, dla wielu brzmi to jak czarna magia. Trudno porównywać jeden bieg z drugim na tym samym dystansie, gdy trudności, już pomijając same warunki pogodowe, związane z samą trasą bywają odmienne. Zresztą widać to choćby na polskich biegach. UTMB (Ultra-Trail du Mont-Blanc) to często marzenie, kwintesencja startów w biegach ultra. sponiewierania się na górskich ścieżkach. To m.in. w nim punkty odgrywają dużą rolę. Choć w przypadku tej imprezy jest to tak jakby pierwszy etap selekcji dostania się na listę startową. Potrzeba bowiem szczęścia w losowaniu.

Jak punkty są przyznawane rozgrywanym imprezom? Na zgłoszenie organizatora biegu ITRA dokonuje przeliczeń w ocenie trudności trasy danych zawodów. Na tej podstawie przyznaje punkty w skali od 1-6. Ocenie podlegają dystans oraz wysokość, które podstawia się do wzoru:

dystans+suma przewyższeń/100

Dla przykładu 65 km bieg z sumą przewyższeń 3500 m rozgrywany z punktu A do B zostanie podstawiony do wzoru:  65 + 3500/100 = 100.

To nie jest jednak od razu takie oczywiste. Są dodatkowe kryteria brane pod uwagę przy ocenie, choćby punkty odżywcze. Im więcej ich na trasie, tym ocena biegu będzie niższa. Jak jednak wyznaczyć o ile? Tu ITRA przygotowała dodatkowy wzór:

    • Dist = odległość wyrażona w km
    • Wysokośc = suma przewyższeń wyrażona w metrach
    • N ° Refr. P = liczba punktów odżywczych (z pominięciem startu i mety)

AI = [Dist + (Wysokość / 100)] / N ° Refr. P

Gdy wynik AI jest gorszy od 13, od pierwszego wzoru należy odjąć:

  • Gdy AI mieści się w przedziale  <13;11> – 10
  • Gdy AI mieści się w przedziale <11;9> – 15
  • Gdy AI mieści się w przediale <9;7> – 20
  • Gdy AI mieści się w przedziale <7;5> – 25
  • Gdy AI<5 – 30

Wracając do pierwszego przykładu, biorąc pod uwagę 10 punktów odświeżania na trasie 65 km z 3500 m przewyższeń, będzie to:

AI = (65+ (3500/100)) / 10 = 10 → sprawdzając w przedziale, w tym wypadku od pierwszego wyniku musimy odjąć 15: 100 – 15 = 85

Teraz możemy przejść do głównego przelicznika.

  • 1 Punkt ITRA dla wyniku z przedziału <25:39>,
  • 2 punkty ITRA dla wyniku z przedziału <40:64>,
  • 3 ITRA dla wyniku z przedziału <65:89>,
  • 4 ITRA dla wyniku z przedziału <90:139>,
  • 5 ITRA dla wyniku z przedziału <140:189>,
  • 6  ITRA dla wyższych rezultatów

Tu z pierwotnych 4 punktów dla naszego dystansu, przechodzimy do 3 z uwagi na punkty odżywcze. Należy jednak pamiętać ostateczna decyzja należy do ITRA. Wydawałoby się, że podstawy już z nami. Mniej bądź bardziej oczywiste. Ocenialiśmy jednak wyścig rozgrywany z punktu A do B. Co w przypadku, gdy zawody odbywają się na pętlach? Do przemierzenia mamy ich kilka? Tu także pierwotne wyliczenia zostaną pomniejszone o ustalone wartości:

  • 2 lub 1 okrążenie = nie jest brane pod uwagę
  • 3 okrążenia = -10
  • 4 okrążenia = -15
  • 5 okrążeń = -20
  • 6 okrążeń = -25
  • 7 okrążeń= -30
  • 8 okrążeń = -35
  • 9 okrążeń = -40
  • 10 okrążeń = -45
  • 11 i więcej okrążeń  = – 50

Dla 65 km z 3500 przewyższeń rozgrywanych na 5 okrążeniach po 13 km będzie to, zgodnie z powyższymi danymi, do odjęcia 20.

100 – 20 = 80 – to otrzymany wynik

Więcej informacji o punktach i organizacji ITRA dostępnych jest na oficjalnej stronie: i-tra.org.

baner trail